กติกาหมากรุก

การเล่นหมากรุกไทยสำหรับคนที่เล่นเป็นแน่นอนว่านี่ไม่ใช่เรื่องยากที่จะสร้างความสนุกให้กับตัวเองและคู่แข่งขัน แต่สำหรับคนที่เล่นไม่เป็นหรือไม่เคยเล่นมาก่อนแล้วอยากจะลองเล่นหมากรุกไทยดูก็จำเป็นที่จะต้องเรียนรู้กติกาการเล่นเช่นเดียวกัน เพราะกติกาต่างๆ ที่ถูกกำหนดขึ้นไว้ก็เพื่อความสนุกสนานในเกมการเล่นด้วยกันทั้งสิ้น ว่าแล้วก็ลองมาดูกติกาการเล่นหมากรุกไทยว่ามีการเล่นอย่างไรบ้าง

 

ตัวหมากรุก

สิ่งแรกที่ต้องทำความรู้จักก่อนก็คือต้องรู้ว่าตัวหมากรุกแต่ละตัวเดินอย่างไรเพื่อที่เวลาเล่นจะได้ไม่เกิดความสับสน

  • ขุน เป็นตัวหมากที่ใหญ่ที่สุดในกระดานถ้าหากว่าตัวนี้โดนกินก็เท่ากับว่าแพ้ทันที โดยขุนสามารถเดินได้รอบทิศทางของตัวเอง 1 ก้าวแต่ห้ามเดินเข้าไปตากินของฝ่ายตรงข้ามเด็ดขาด
  • เรือ เดินเป็นแนวตั้งและแนวนอนในระยะยาว สามารถเดินได้จนสุดกระดาน
  • ม้า เดินเป็นในลักษณะตัว L สามารถเดินหน้าถ่อยหลังได้และเป็นเบี้ยตัวเดียวที่สามารถเดินข้ามตัวอื่นได้
  • โคน เดินในลักษณะเฉียงข้าง 4 ด้าน และเดินหน้าตรง ทั้งหมดเดินได้ทีละ 1 ช่อง
  • เม็ด เดินในลักษณะเฉียง 4 ข้าง และเดินได้ทีละ 1 ช่อง
  • เบี้ย หากเป็นเบี้ยปกติจะเดินหน้าตรงและกินเฉียงเดินถ่อยหลังไม่ได้ แต่เมื่อเดินเข้าไปในตาทีหงายเบี้ยแล้วจะเดินเฉียงเหมือนเม็ด

 

กติกาการเล่นหมากรุกไทย

  1. ผลัดกันเดินหมากของตัวเองครั้งละ 1 ตา
  2. หากว่าเดินไปยังจุดที่โดนหมากฝ่ายตรงข้ามกิน ตัวที่โดนกินจะต้องถูกออกจากกระดาน
  3. หากว่าเดินไปในตำแหน่งที่สามารถกินตัวขุนซึ่งเป็นตัวสำคัญที่สุดของแต่ละฝ่ายได้จะต้องบอกว่ารุก
  4. หากว่าขุนโดนรุกจะต้องหาวิธีการหนีเพื่อไม่ให้โดนกิน แต่ถ้าหากหมดทางไปและถูกกินจะถือว่าเกมจบและฝ่ายโดนกินจะเป็นฝ่ายแพ้
  5. นอกจากนี้ยังมีการเสมอที่เรียกว่าการถูกนับกระดานเพื่อขอให้ฝ่ายที่เสียเปรียบขอเสมอได้

 

กติกาการนับกระดาน

โดยปกติแล้วจะถูกแบ่งออกเป็น 2 แบบ คือ

  1. การนับศักดิ์กระดาน – เริ่มนับเมื่อทั้ง 2 ฝ่ายไม่มีเบี้ยคว่ำและฝ่ายรองเหลือหมาก 2 ตัวขึ้นไป โดยนับไปจนถึง 65 จึงจะเสมอ โดยฝ่ายรองนับอย่างเดียวเท่านั้น หากว่าฝ่ายรุกไล่ไม่จนก็คือเสมอ
  2. การนับศักดิ์หมาก – จะนับเมื่อฝ่ายรองเหลือขุนตัวเดียว และกระดานไม่มีเบี้ยคว่ำ โดยจะนับการเดินจากตัวของฝ่ายรุกที่มีว่ามีตัวไหนโดยไล่จากศักดิ์ใหญ่ไปเล็ก ดังนี้
  • เรือ 2 ลำนับ 8 ตา
  • เรือ 1 ลำ นับ 16 ตา
  • โคน 2 ตัว นับ 22 ตา
  • โคน 1 ตัว นับ 44 ตา
  • ม้า 2 ตัว นับ 32 ตา
  • ม้า 1 ตัว นับ 64 ตา
  • เม็ดและเบี้ยหงายนับ 64 ตา

โดยหากจะเสมอต้องเดินมากกว่าตาที่นับ 1 ตา